Discussietafels:

Henk Mulder (Rijksuniversiteit Groningen), coördinator van het internationale project van Wetenschapswinkels PERARES (Public Engagement with Research and Research Engagement with Society) In het recent gestarte PERARES project, dat de EU financiert en ik coördineer, willen we debatten over wetenschap gaan koppelen aan onderzoek voor maatschappelijke organisaties. De uitdaging is om uit debatten onderzoeksvragen te genereren en de antwoorden op latere momenten terug te koppelen in die debatten (bijvoorbeeld bij on-line debatten, of in een volgende editie van bijvoorbeeld de Wetenschapsweek). Op die manier wordt het duidelijk, dat de debatten meer zijn dan uitwisseling van woorden, en denken we meer deelnemers te interesseren. In PERARES werken 26 partners uit 17 landen hiervoor samen, met een budget van 2.7 miljoen euro. Ik wil graag tijdens de lunch praten over de uitdagingen, tips & suggesties en jullie mogelijke bijdragen (via studentenprojecten of door actieve koppeling met jullie eigen wetenschapswinkel).

Roel During (Wageningen UR, Alterra) over de incubator Burgerinitiatieven. Er zal gediscussieerd worden over de volgende stelling: "de liefde voor burgers van politici wordt teniet gedaan door de angst voor burgers van ambtenaren". Gediscussieerd zal onder meer worden over de vraag wat er nu precies gebeurt in het politiek ambtelijk proces waardoor kleinschalige burgerinitiatieven bijna nooit lijken te passen en altijd ongelegen komen.......

Workshops:

Burgers en participatief ontwerp leefomgeving

Groen in & om de stad:

Hoe krijg je meer buiten in de stad?

Hoe werk je aan een stad waar de lucht gezond is, waar je kunt genieten van mooie bomen, bloemen, planten, waar dieren hun plek hebben? In een aantal wetenschapswinkelprojecten is hier ervaring mee opgedaan. Na korte tijd waren al effecten te zien. Interne effecten, bijvoorbeeld in de organisatie van groepen en besturen. Externe effecten in de leefomgeving, maar ook doordat groepen tuinderverenigingen bij hun activiteiten gingen betrekken.

Een workshop o.l.v. Ans Hobbelink van adviesbureau Moos uit Utrecht. Basis vormen de ervaringen opgedaan in de wetenschapswinkelprojecten in Ede (De Koekelt) en Utrecht (Ons Buiten).

Trefwoorden: koppeling stad en buiten, burgers, voedselvoorziening, gezondheid en recreatie.

Leefomgeving: ontwerpen met bewoners in de wijk

Deze workshop wordt voorbereid door Bram ten Cate van Wageningen UR, die projecten leidde in Arnhem en Renkum. In Arnhem ging het vooral om integratie, sociale leefbaarheid en sociale cohesie in de wijk St. Marten. Dit project is afgerond en er kan teruggekeken worden op een succesvol vervolg na afronding van het project. De bewoners werden gesteund, ook na beëindiging van het wetenschapswinkelproject, door woningbouwvereniging Portaal. Het project in Renkum loopt nog. Hier is burgerparticipatie en leefbaarheid een belangrijk thema. Een sterk verwaarloosd plein moet weer vitaal en levendig worden. De politiek in Renkum volgt de activiteiten met grote interesse. Een politieke partij heeft het initiatief uitgeroepen tot burgerinitiatief van het jaar.

Trefwoorden: Ontwerpend onderzoeken, onderzoekend ontwerpen.

Mindscaping als interactief planningsinstrument:

Hoe kun je burgers beter betrekken bij planvorming; mindscaping als instrument daarvoor.

Bij de opleiding Tuin en Landschapsinrichting van Van Hall Larenstein doen studenten geregeld projecten met als doel burgers te laten formuleren wat zij als de huidige waarden of identiteit van hun leefomgeving zien en hoe ze die in de toekomst versterkt willen zien. De methode die in deze projecten tot ontwikkeling is gekomen heet Mindscaping. Hierbij wordt in verschillende stappen toegewerkt naar een kaartbeeld dat op eenvoudige wijze de huidige situatie verbeeldt. De Mindscape is vervolgens basis voor verdere ideevorming. Deze methode is ook zeer geschikt om ingezet te worden bij wetenschapswinkelprojecten.

Met medewerking van Ad Woudstra en Margreet van Kuijk (Van Hall Larenstein Velp).

Cultureel Erfgoed:

Hoe kan groen cultureel erfgoed een nieuwe functie krijgen bij ontwikkeling van natuur, gebouwen en publieke toegankelijkheid, met respect voor het verleden?

In deze workshop o.l.v. Judith Westerink van Alterra, Wageningen UR staat twee projecten centraal:

Project Oirschot, behoud kloostertuinen i.o.v. Stichting behoud erfgoed Oirschot. Klanten zijn Gerard Vinke en Frans Adriaanse. Dit project wordt genomineerd voor de Interlandse Wetenschapswinkel prijs 2010. Student is Luc Joosten. Projectleider Judith Westerink

Tweede project: Hoge en Lage Linie, vestingwerken in Doesburg (lopend).

Klanten: Stichting Stadsherstel Doesburg, Kees Scheepers en Dirk Manné, met student: Bjorn van Snippenburg. Projectleider Judith Westerink en collega Annet Kempenaar

Wetenschapswinkelonderzoek kan een stem geven aan een onderwerp of aan een groep. Het (groene) cultureel erfgoed wordt verdedigd door een grote diversiteit aan lokale groepen en landelijke vrijwilligersorganisaties, maar belangenbehartiging op dit onderwerp is minder sterk georganiseerd dan bijvoorbeeld natuur en milieu. In gebiedsontwikkeling komt dit onderwerp dan ook minder vanzelfsprekend aan de orde. Deze workshop gaat over twee onderzoeksprojecten over groen cultureel erfgoed die alleen al door het simpele feit dat er onderzoek gedaan werd, de discussieaanzwengelden. In Oirschot ging het om religieus erfgoed; in Doesburg om militair erfgoed. In beide projecten spelen cultuurhistorisch onderzoek en ontwerp een rol en in beide speelt een discussie over openstelling voor publiek. Tijdens de workshop wordt ingegaan op de procesaanpak, de uitvoering van het onderzoek zelf (onderzoekend ontwerp) en de impact van het onderzoek.

Netwerkvorming en beleidsbeïnvloeding:

Hoe kun je door middel van een wetenschapswinkelproject nieuwe coalities smeden, die voor een groter draagvlak voor de oplossingen en doorwerking kan zorgen?

Veel wetenschapswinkelprojecten gaan over situaties waarbij verschillende belangengroepen tegenover elkaar staan. Het starten van een wetenschapswinkelproject kan een manier zijn om de betrokkenen helder te maken wat nu precies de problematiek is, wat ieders belang is en te laten zien waar gedeelde belangen zitten. Hierbij wordt vaak natuurwetenschappelijke kennis (fysieke oplossingen op het gebied van landschap, natuur, landbouw) verbonden met sociale kennis (processen, netwerken). De uitkomst van dit proces kan zijn dat er nieuwe coalities ontstaan die voor doorwerking van de oplossingen kunnen zorgen, doordat tegenstellingen zijn opgeruimd of doordat er meer gewicht in de schaal gelegd kan worden. Als voorbeeld wordt het project in Erp genomen.

Met medewerking van Hugo Hoofwijk (De Groene Link) en Derk Stobbelaar (VHL), projectleider/onderzoeker.

Onderwijs:

Wat betekent de wetenschapswinkel voor het onderwijs en wat betekent het onderwijs voor de wetenschapswinkel? oftewel: Waarom zou je als docent studenten aanraden een project bij de wetenschapswinkel te doen?

In de workshop komen ervaringen van docenten en studenten aan bod. Zij vertellen hoe ze het wetenschapswinkelproject hebben ingepast in hun curriculum, wat de meerwaarde van het wetenschapswinkelproject voor het onderwijs was en wat de studenten hebben bijgedragen aan het wetenschapswinkelproject.

Als voorbeeld dient het wetenschapswinkel project Groeven en Graven in Zuid Limburg.

Met medewerking van Cees Zoon, Van Hall Larenstein Velp.

Workshop over leereffecten voor studenten.

Maatschappelijke Innovatie:

Anders en sterk(er) ontwerpen, wat kunnen wetenschapswinkels leren van de IMI aanpak?

IMI: Instituut voor Maatschappelijke Innovatie, Leiden verzorgt deze workshop. IMI is aanjager van vernieuwingsprocessen in de publieke sector. In de workshop wordt kennisgemaakt en aan de slag gegaan met gebiedsontwikkeling nieuwe stijl. De methodiek Operatie Atlantis heeft bewezen dat met een mix van bewoners, experts en kunstenaars verrassende en vernieuwende resultaten bereikt kunnen worden. Na een korte presentatie over de methodiek gaat u middels de casus “de meerwaarde van de snelweg” zelf aan de slag om de methodiek onder de knie te krijgen. Ten slotte dagen we u uit om de methodiek los te laten op uw eigen maatschappelijke uitdagingen. Nieuwsgierig geworden, volg dan Rense Bos en Nathalie Lecina van IMI.

Relatie wetenschapswinkel beleidsbeïnvloeding, en lobby belangenorganisaties:

Hoe kan een coalitie van wetenschapswinkel en klant er voor zorgen dat een maatschappelijk probleem op de politieke agenda komt te staan? Natuur en Milieu is een ervaren klant van wetenschapswinkels die veel kan vertellen hoe zij optrekken met wetenschappelijke bureaus om beleidsbeïnvloeding te bewerkstelligen. Dit levert leerpunten voor het wetenschapswinkelwerk, waarbij we ook streven naar maatschappelijke en beleidsmatige doorwerking.

Een workshop met Ton Sledsens van Natuur en Milieu, over meenemen van onderzoeksresultaten in lobby.

Van deze workshop leren zowel klant als onderzoekers en projectleiders.

TED's:

In de eerste workshopronde kunt u ook een serie van 3 TED’s volgen.

Een TED is een korte presentatie ("praatje") waarin iemand over een boeiende gedachte of idee vertelt. TED staat voor Talk, Entertainment en Design, zie ook: http://en.wikipedia.org/wiki/TED of www.ted.com. Het motto van de TED's is ideas worth spreading

De volgende gasten zullen een TED verzorgen in het kader van de 25-jarige Wetenschapswinkel

Roel During (Wageningen UR, Alterra)

Een Ted over hoe het werken voor Innu Indianen in Canada, die werden overvlogen door F16 vliegtuigen, mij een geheel nieuw perspectief op democratie heeft gebracht. Een roerend verhaal waarin duidelijk zal worden dat inhoud belangrijker moet zijn dan proces, waardoor het werk van politici moeilijker, maar niettemin veel mooier kan worden.

Bert Kisjes (Cultural Village Europe)

Cultural Village is een internationale samenwerking van 12 kleine Europese gemeenschappen. Zij ontdekten Europa en zijn op zoek gegaan naar hun identiteit in een verstedelijkte wereld. Sinds 1999 reizen bewoners door Europa en bezoeken elkaar. Bert zal vertellen wat cultureel dorp is en wat zijn rol daarin is (geweest). Hij gaat in op een aantal conclusies, waar door bijvoorbeeld Wetenschapswinkels verder onderzoek op gedaan kan worden.

Nel Verhoeven (Roosevelt Academy)

‘Onderzoek moet je dóen!’

Studenten hebben vaak weerstand tegen vakken als ‘methoden en technieken’ en ‘statistiek’. In de afgelopen jaren heb ik veel gepubliceerd over het motiveren van studenten voor deze vakken, hoe je dat kunt doen. Tijdens deze TED wil ik daar over praten. Hoe probeer ik studenten te motiveren? Onder andere door ze projecten te laten doen. In de les, en NATUURLIJK in opdracht van ons Institute for Undergraduate Research ‘Eleanor’, dat eigenlijk de Zeeuwse wetenschapswinkel is.